2019-2021 yılları arasında uygulanan ve cerrahi müdahale sonrası kalan kanser hücrelerini hedef alarak sağlıklı dokulara zarar vermeden yok eden bir aşı, bilim dünyasında dikkat çekti. Yale Kanser Merkezi ve Dana-Farber Kanser Enstitüsü tarafından geliştirilen aşı, her hastanın biyolojik özelliklerine özel olarak tasarlanarak bağışıklık sisteminin yalnızca tümöre özgü mutasyonları tanıyıp yok etmesini sağladı.
Çalışmanın başyazarı Dr. David Braun, bağışıklık sistemini doğrudan kanser hücrelerine yönlendirmeyi amaçladıklarını belirterek, aşının her hasta için özel olarak hazırlandığını ifade etti.
Böbrek kanserinin en ölümcül türlerinden biri olan berrak hücreli renal hücreli karsinom (ccRCC), teşhis edilen hastaların büyük bölümünde ölümle sonuçlanıyor. Ancak Daily Mail’in aktardığına göre, yeni geliştirilen bu aşının hastalığın tekrarlamasını önlemede büyük bir potansiyel taşıdığı belirtiliyor.
Dokuz hasta üzerinde yapılan çalışmada, her hastaya toplamda yedi doz aşı uygulandı. Hastaların bağışıklık sistemi, kanserle ilişkili mutasyonların büyük bir kısmını tanıyıp tepki gösterdi. Aşı uygulanan hastalarda hastalığın geri dönüşü gözlenmedi. Ciddi yan etkiler bildirilmezken, yalnızca grip benzeri hafif semptomlar rapor edildi.
Aşı, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanımasını sağlayan ‘neoantijen’ adı verilen protein fragmanları kullanılarak geliştirildi. Her hastanın tümörleri genetik olarak analiz edilerek kansere özgü proteinler belirlendi ve bunları tanıyacak peptitler sentezlenerek kişiye özel bir bağışıklık tepkisi oluşturuldu.
‘BAŞARI SON DERECE CESARET VERİCİ’
Dr. Braun, yaptığı açıklamada, T hücrelerinin güçlü ve uzun süreli bir bağışıklık tepkisi verdiğini gözlemlemenin cesaret verici olduğunu belirterek, bu durumun kanserle mücadelede bağışıklık yanıtını kalıcı hale getirebileceklerini gösterdiğini ifade etti.
Çalışmanın sonuçları, bilim dünyasının saygın dergilerinden Nature’da yayımlandı. Ancak aşının kesin etkinliğinin belirlenmesi için daha geniş kapsamlı testlere ihtiyaç duyuluyor.
Bağışıklık sistemini güçlendiren Keytruda (pembrolizumab) adlı ilaçla birlikte test edilen aşının başarılı olması halinde, kanser tedavisinde önemli bir gelişme olarak değerlendirileceği belirtiliyor.