Bakanlık, “sıfır faiz” vaadiyle tanıtımı yapılan bazı kampanyaların gerçekte önden faiz tahsilatı veya araç fiyatına gizli maliyet yansıması içerdiğini tespit etti. Özellikle ticari taşıt kredilerinde sıklıkla kullanılan bu modelde, faizsiz gösterilen kredilerin, çeşitli yöntemlerle tüketiciye ek maliyet yarattığına dikkat çekildi.

KREDİ MALİYETLERİ ETİKET FİYATINA YANSITILIYOR

Dünya Gazetesi’nden Ali Yıldırım’ın haberine göre, bankalardaki yüksek faiz oranları karşısında distribütörler, taşıt kredilerinde cazip koşullar sunmak için finansman desteğini kendileri üstleniyor. Ancak iddialara göre bazı markalar, “sıfır faiz” sloganıyla sundukları kredilerde tüketiciye bu maliyetleri dolaylı olarak yüklüyor.

Örneğin, 1.8 milyon TL’lik bir aracın nakit alım fiyatı çeşitli indirimlerle 1.6 milyon TL’ye kadar düşebilirken, sıfır faizli kredi seçeneğinde aynı aracın fiyatı 1.9 milyon TL’ye kadar yükselebiliyor. Böylece faiz görünmese de toplam maliyet artmış oluyor.

YENİ MODEL: İLK TAKSİT PEŞİN

Son dönemde taşıt kredilerinde öne çıkan finansman yöntemlerinden biri de “ilk taksit peşin” modeli. Bu sistemde, tüketiciden krediye başlamadan önce belirli bir miktar tahsil ediliyor. Örneğin, 200 bin TL’lik kredi için ilk taksitte 22 bin TL peşin alınırken, kalan 11 ay boyunca 18 bin TL’lik ödemelerle toplamda 222 bin TL’lik bir geri ödeme talep ediliyor.

REKLAM KURULU’NDAN DURDURMA KARARI

Ticaret Bakanlığı’na bağlı Reklam Kurulu, “sıfır faiz” kampanyalarını mercek altına aldı. Yapılan incelemelerde, peşin faiz tahsilatı yapılmasına rağmen reklamlarda bu durumun açıkça belirtilmediği, tüketicinin satın alma kararını etkileyen bu bilgilerin eksik bırakıldığı saptandı.

Kuruldan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Tüketicilerin ekonomik davranış biçimini doğrudan etkileyen ‘sıfır faiz’ vaadinin gerçeği yansıtmadığı, kredi maliyetlerinin açıkça gösterilmediği ve reklam mesajlarının tüketici tercihlerini manipüle ettiği tespit edilmiştir. Bu nedenle söz konusu reklamların tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.”

Ticaret Bakanlığı, tüketicinin yanıltılmasının önüne geçilmesi ve sektörde adil rekabetin sağlanması için kampanya duyurularında kredinin yıllık ve aylık maliyet oranlarının açıkça yer alması gerektiğini hatırlattı.

Ticaret Bakanlığı harekete geçti: Otomobilde ‘Sıfır faiz’ aldatmacasına ceza yazısı ilk önce Sorgusuz Haber Sorgusuz.com | Bandırma Haber - Bandirmacom üzerinde ortaya çıktı.

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu’ndan tüketici yorumlarına ve finansal hizmetlere ilişkin reklamlara 30,2 milyon TL para cezası ve yaptırım kararları açıklandı.

205 ADET DOSYADAN 183’Ü MEVZUATA AYKIRI

Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu, 14 Şubat 2025 tarihinde gerçekleştirdiği 354 sayılı toplantısında karara bağladığı 205 adet dosyadan 183’ü mevzuata aykırı bulunmuş olup 1 adet dosya hakkında tedbiren durdurma kararı vermiştir.

TOPLAMDA 30,2 MİLYON TL İDARİ PARA CEZASI

Mevzuata aykırı bulunan 183 dosya hakkında durdurma cezası ile birlikte, toplamda 30,2 milyon TL idari para cezası uygulanmasına, ayrıca aykırı bulunan dosyalardan 37 adedinde tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi için erişim engeli idari tedbirinin uygulanmasına karar verilmiştir.

Tüketicilerin ekonomik tercih ve menfaatlerini etkileyen reklam ve ticari uygulamaların ele alındığı toplantıda tüketicilerin ekonomik davranış biçimlerini etkileyecek tüketici yorumları, internet sitesi tasarımları ve finansal reklamlara ilişkin konular öne çıkmıştır.

KAYNAĞI DOĞRULANMAMIŞ TÜKETİCİ YORUMLARINA İNCELEME

Tüketicilerin satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak tecrübelerini yansıttıkları yorum ve derecelendirme uygulamaları, özellikle bu alanlara ulaşmanın kolay olduğu internet üzerinden gerçekleştirilen alışverişlerde, diğer tüketicilerin tercihlerini ve satın alma kararlarını etkileyen en önemli kriterlerden biri durumuna gelmiştir.

Bu çerçevede, internet sitelerinde var olan yorum ve derecelendirme uygulamalarının manipüle edilmesi ile yorum alanlarında sahte ve aldatıcı veya doğruluğu kanıtlanamayacak yorumlara yer verilmesinin önüne geçilmesi amacıyla, yayınlanan yorumların ve derecelendirme uygulamalarının o mal veya hizmeti satın alan tüketiciler tarafından yapılması yönünde ticari uygulamada bulunanlara doğrulama yükümlülüğü getirilmiştir.

YORUMLARDA OYUN

Bu kapsamda Reklam Kurulunca gündeme alınan bir incelemede; firmanın “Tesis Yorumları” başlığı altında yer verdiği yorum ve puanlamaların, ilgili mal veya hizmeti satın alanlar tarafından yapıldığına ilişkin doğrulama yapma yükümlülüğü yerine getirilmeden “Google” sistemleri üzerinden edinilen yorumlar temel alınarak yayınlandığı tespit edilmiştir.

Bu durumda, Google sistemi üzerinden tesiste konaklamamış veya bu tesislerden herhangi bir hizmet almayan kullanıcıların da yorum yapabilmesi ve tesisten hizmet aldığını iddia eden kullanıcıların ise bu hizmetleri aldığının kanıtlanamaması nedeni ile doğrulama ve ispat yükümlülüğünün karşılanmasının mümkün olmaması nedeniyle, Google, blog sayfaları vb. nitelikte salt kullanıcıların deneyimlerini yansıttıkları platformalar üzerinden yayınlanan yorumların, mal ve hizmet satışında bulunan internet sitelerinde, konuya ilişkin uyarılara yer verilip verilmemesine bakılmaksızın, yayınlanmasının bir haksız ticari uygulama olduğu değerlendirilerek, durdurma cezasının yanı sıra idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.

Reklam Kurulu’ndan 30,2 milyon lira para cezası yazısı ilk önce Sorgusuz Haber Sorgusuz.com | Bandırma Haber - Bandirmacom üzerinde ortaya çıktı.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği uyarınca reklamı yapılan bir malın içeriğinde, toplumun genel dinî hassasiyetlerine aykırı bir bileşenin doğrudan veya dolaylı olarak kullanılması halinde bu hususun reklamlarda açıkça belirtilmesi gerektiği de belirtildi.

Firma savunma vermedi

Reklam Kurulu, ürünün detaylı içeriği ile ilgili bilgi almak amacıyla müşteri hizmetleri biriminden detaylı ürün bilgisi istediğini, ancak “üründe domuz derisi olup olmadığı hakkında bilgi verilemeyeceğine” dair iddiaların tetkiki amacıyla Adidas’tan savunma istedi. Firma 14 Kasım 2024’te tebliğ edilen söz konusu yazıya da cevap vermedi.

Kurul da şirketin ispat yükümlülüğünü yerine getirmediğini değerlendirdi. Firmanın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un ilgili maddelerine aykırı tanıtımlarda bulunduğunu kararlaştıran Reklam Kurulu, firmaya 550 bin 59 lira idari para ve anılan reklamları durdurma cezaları verdi.

Reklam Kurulu’ndan Adidas’a ‘domuz derisi’ cezası yazısı ilk önce Sorgusuz Haber Sorgusuz.com | Bandırma Haber - Bandirmacom üzerinde ortaya çıktı.

Reklam Kurulu‘nun 16 Mayıs 2024 tarihinde gerçekleştirilen 345 sayılı toplantısında, 119 adet dosyadan 110’u mevzuata aykırı bulunurken, tüketicileri yanıltıcı ve aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalar hakkında durdurma cezası ile birlikte toplam 13 milyon 744 bin 459 lira idari para cezası uygulanmasına karar verildi.

Geleneksel ve dijital mecralarda; sağlık reklamlarından sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) reklamlarına, gıda takviyesi reklamlarından indirimli satış reklamlarına birçok sektörde reklam ve uygulama ele alınarak incelendi.

SÜREKLİ İNDİRİM ALGISI OLUŞTURAN REKLAMLAR DURDURULDU

İndirimli satışlara ilişkin olarak gerçekleştirilen denetimler kapsamında; bir firma tarafından çeşitli mecralar üzerinden yayınlanan kampanya ilanlarında indirimli satış süresi olarak altı aylık bir sürenin belirlendiği tespit edildi. Yapılan incelemede, “sezon indirimi” başlığıyla kış, ilkbahar ve yaz olmak üzere 3 sezona tekabül eder şekilde ve sürekli değişen ürünlerin dahil edilmesiyle kampanya yapılmasının, indirimli satış konusu ürün/kategori/kampanya kapsamı gibi hususlar hakkında tüketiciler nezdinde belirsizliğe yol açacağı ve sürekli indirim ve kampanya gerçekleştirildiği algısı yaratılmasına neden olacağı gerekçesiyle söz konusu reklamların durdurulmasına karar verildi.

“ANNE TARİFİ” İFADESİNE DURDURMA CEZASI

Hızlı tüketim ürünlerinin tanıtımlarında “anneler tarafından hazırlan ürünlere eş değer olduğu vurgusu yapan” ifadelerin kullanımının aykırı olduğuna karar verildi.

Gıda sektörü başta olmak üzere hedef kitlesini hassas tüketici grubunda yer alan çocukların oluşturduğu ürünlere ilişkin tanıtımlarda; imalat, işleme, hazırlanma, ambalajlama ve paketleme gibi muhtelif üretim süreçlerine tabi tutulan ürünlerin, anneler tarafından hazırlan ürünlere eş değer olduğu vurgusunu yapan “anne tarifi”, “anne formülü”, “anne dokunuşu” gibi ifadelerle tanıtımının yapılmasının, ev koşullarında herhangi bir işlenme yöntemine tabi tutulmadan hazırlanan ve bu nedenle çocukların tüketimine rahatlıkla sunulabilecek bir gıda ürünü olduğu izlenimi yarattığı, dolayısıyla, tüketicileri yanıltıcı nitelikte ve ilgili mevzuata aykırı olduğu değerlendirmesiyle durdurma cezası verilmesine karar verildi.

Reklam Kurulu yılın ilk beş ayında toplam 756 adet dosya hakkında değerlendirmelerde bulundu. Aldatıcı reklam veya haksız ticari uygulama olduğu tespit edilen 664 adet dosya hakkında durdurma cezasının yanı sira toplam 107 milyon 883 bin 569 lira idari para cezası uygulandı.

Tüketiciyi aldatıcı reklam ve faaliyetlere ceza! yazısı ilk önce Sorgusuz Haber Sorgusuz.com | Bandırma Haber - Bandirmacom üzerinde ortaya çıktı.